Kultura konsumpcji napojów alkoholowych


"Pojęcie to obejmuje obyczaje towarzyskie i normy społeczne, które powinny być przestrzegane przy spożywaniu tego rodzaju napojów. Stopień rozwoju kultury społeczeństwa znajduje swój wyraz w wielu dziedzinach, jak np. w sposobie wysławiania się, ubiorze, urządzeniu mieszkania, a także w sposobie konsumpcji posiłków i napojów."(cyt. Jan Cieślak "Od abboccato do żubrówki")

Ile możemy wypić? Wszystko zależy od przyzwyczajenia organizmu do alkoholu, naszej wagi ciała, prędkości picia oraz nastroju. Nie wspominam tu o mocy alkoholu, bo to chyba oczywiste. Każdy człowiek powinien znać swoją granicę, i nie przekraczać jej zwłaszcza w towarzystwie innych osób. Wypicie jednorazowo nadmiernej ilości alkoholu powoduje wzrost ciśnienia krwi i wzmożoną pracę serca, następnie dolegliwości żołądkowe, utratę przytomności, a w skrajnych przypadkach śmierć.


Nie powinno się mieszać wódki z winem lub piwem podczas przyjęć. Natomiast popijanie wódki wodą sodową lub sokiem owocowym jest wskazane.


Obowiązkiem gospodarza przyjęcia jest częstowanie gości, ale natarczywe namawianie do picia jest wyrazem braku kultury, a namawianie do picia osobę prowadzącą samochód ociera się o przestępstwo. Również podawanie do stołu wyłącznie napojów alkoholowych zdradza brak kultury gospodarzy.

Konsumpcja win

W krajach, gdzie spożywanie wina gronowego jest rozpowszechnione i nieodzowne podczas posiłków, kultura konsumpcji wina stoi na wysokim poziomie, a sposób podawania i spożywania jest szczegółowo opracowany. Picie win dobrych roczników i win "wielkich marek" otoczone jest specjalnym kultem i ceremoniałem. Np. Wino z Sauternes(słynne słodkie białe wina z niewielkiego regionu Sauternes w Bordeaux, jedne z najlepszych francuskich białych win - zwane "królem białego wina") muszą obowiązkowo znaleźć się na stole podczas świąt Bożego Narodzenia, mimo bardzo wysokiej ceny.

Dawniej w Polsce kultura picia wina również była pielęgnowana i wysoko postawiona. Od XVII wieku sprowadzano wina z Węgier, które u nas się "starzały". Szlachta mówiła Vinum Hungariae natum, Poloniae educatum(wino pochodzące z Węgier, a w Polsce "wykształcone"), a potwierdzeniem powiedzenia były wyborne stare węgrzyny.

Niestety w naszym stuleciu, zwłaszcza po II wojnie światowej, w kraju zniszczonym wojną, tradycja ta zanikła. Obecnie, w związku ze wzrostem stopy życiowej społeczeństwa, powoli wracają stare dobre obyczaje. Mamy winiarnie, gdzie możemy skosztować oryginalnych gatunków win sprowadzanych z całego świata. Są one owszechnie dostępne, i przy tym na nowo uczymy się zasad spożywania wina. Kolejności podawania różnych gatunków win, odpowiedniego doboru wina do potrawy i kosztowanie trunku - to podstawowa wiedza, jaką dysponuje smakosz win.

 

K o l e j n o ś ć podawania win ma duże znaczenie na wykwintnych i bardzo eleganckich przyjęciach, kiedy gospodarze mają do dyspozycji dużą ilość różnych gatunków win. Natomiast na małych, towarzyskich spotkaniach (dla 4-6 osób) wystarcza zwykle podanie 3 butelek wina: 2 butelek wina stołowego wytrawnego, białego i czerwonego oraz 1 butelki wina słodkiego. W tym przypadku najpierw podajemy wino białe, później czerwone; nigdy zaś odwrotnie, lub najpierw wino wytrawne, następnie półsłodkie, wreszcie słodkie; jakość wina w czasie trwania posiłku powinna być coraz lepsza. Jeżeli dysponuje się dwiema butelkami wina o podobnym charakterze, np. dwa węgierskie Rizlingi, to najpierw podaje się wino słabszej jakości, młodszego rocznika np. Pecsi Rizling, a później wino lepszej jakości, starsze i bardziej odleżałe, jak np. Badacsonyi Spatlese. Przy zastosowaniu kolejności odwrotnej druga butelka będzie zawsze oceniona bardzo krytycznie i uznana za gorszą niż jest w rzeczywistości. W czasie większych przyjęć z szerszym asortymentem win, najpierw podajemy wina wytrawne, delikatne i lekkie, później wina mocniejsze, pełne w smaku oraz bardziej ekstraktywne, następnie — słodkie, a w końcu deserowe.Dysponując asortymentem białych win francuskich, kolejność podawania powinna być następująca: najpierw lekkie wino bordoskie, jak Graves, później pełny w smaku burgund, jak Chablis, a następnie słodkie bordoskie, np. Haut Sauternes.

 

W y b ó r    g a t u n k u    w i n a   gronowego w zależności od rodzaju daniapowinien być przedmiotem szczególnej uwagi gospodarzy domu, gdyż smak nawet najlepszej potrawy może być zepsuty przez podanie niewłaściwego napoju; również najlepszy trunek nie będzie właściwie oceniony, jeżeli towarzyszy nieodpowiedniej potrawie. Błędem jest więc, podawanie zarówno czerwonego wina do ryby (duża ilość zawartego w winie garbnika utrudnia jej strawienie), jak również białego wina do rostbefu oraz polędwicy).
Zasady powiązania odpowiedniego gatunku wina z jadłospisem były dawniej bardzo ściśle ustalane, obecnie nie są już tak skrupulatnie przestrzegane. Możemy tu jednak pokusić się o przedstawienie kilku zasad:

przed posiłkiempodaje się wina pobudzające apetyt, czyli aperitify, jak np. różnego rodzaju wermuty, wina gorzkie, jak Dubonnetlub St. Raphael, oraz wina południowe, jak porto;
do przekąsek- wina białe wytrawne, jak francuskie bordoskie, np. Graves, lub alzackie - Sylvanerlub Knipperle, niemieckie - mozelskie, węgierskie - Rizlingi, gruzińskie - Cinandali, Gurdżuani, jugosłowiańskie - Traminec, Żilawka, rumuńskie - Feteascalub bułgarskie - Dimiat;
do ryb i białego mięsa lub drobiu- wina stołowe białe półwytrawne lub półsłodkie, jak francuskie bordoskie np. Barsaclub Sauternesi burgundzkie - Chablis, niemieckie - reńskie, węgierskie - TokajSzamorodnilub Furmint, rumuńskie - Axente-Severlub Rulandalub jugosłowiańskie - Muskatni Silvanec, Zlatna Kapljica;
do pieczystego lub dziczyzny- wina czerwone bordoskie z okręgu Medoc, np. Margaux, St. Estephe lub St. Emilion, burgundzkie - Pommard, Chambertin, węgierskie - Egri Bikaverlub Szekszardi, rosyjskie - Mukuzami,Napareuli, Matrasinskoje, bułgarskie - Gamza, Mavrud;
do serów- wina czerwone pełne w smaku: burgundzkie, np. Cios de Yougeot, węgierskie - Egri Burgundi, chorwackie - Dingać;
do owoców, orzechów, ciast i deserów- wina słodkie, jak Haut Sauternes, tokaj, malaga, również południowe półsłodkie - madera lub porto;
do sałaty i potraw z octem - wina się nie podaje !.
Oddzielną pozycję stanowi szampan, który pasuje prawie do wszystkich dań, jednak zwykle podaje się go przed posiłkiem albo do deserów.

 

 

T e m p e r a t u r a   wina powinna być ściśle przestrzegana. Wina typu aperitifów, jak wermuty, podaje się w temperaturze pokojowej lub ochłodzone do 10-12°C. Wina białe stołowe chłodzi się do temp. 8-10°C (im słodsze - tym lepiej ochłodzone). Wina czerwone spożywa się w temperaturze pokojowej, tzn. 16-20°C (burgundy w temperaturze 15-16°C, bordoskie w temp. ok. 18°C). Szampan podaje się zawsze dobrze ochłodzony - do temp. 5-6°C. Powinien on być zimny, lecz nie zamrożony. Najlepiej podawać go w kubełku z lodem, co jest korzystniejsze niż podawanie po zamrożeniu w lodówce, wpływającym ujemnie na subtelny i delikatny aromat tego szlachetnego trunku. Również powszechnie stosowany do cocktailów, głównie w USA, dodatek lodu do kieliszków jest w tym przypadku nie na miejscu i przyjmowany z wielką dezaprobatą przez smakoszów francuskich.

 

K i e l i s z k i   d o   w i n a, a więc ich jakość, grubość, barwa i kształt odgrywają doniosłą rolę w uzyskaniu właściwych efektów organoleptycznych i wpływają na osiągnięcie odpowiednich wrażeń wzrokowych, zapachowych i smakowych. Cechy kieliszków powinny być następujące:
1) barwa szkła biała, czysta w celu możliwości podziwiania klarowności wina, jego połysku i pięknej barwy; stosowanie kieliszków kryształowych o różnych wykwintnych kształtach, budzi odmienne zdania wśród znawców;
2) szkło powinno być cienkie, by istniała możliwość ogrzania wina ciepłem ręki; równocześnie kieliszek powinien mieć nóżkę, która zapobiegałaby ogrzewaniu się jego zawartości w przypadku, gdy jest to niepożądane (np. przy szampanie);
3) pojemność kieliszka powinna być dość duża i wynosi 110-140 ml, kieliszek zwyczajowo napełnia się tylko do 2/3 objętości, wlewając do niego 80-100 ml wina;
4) kształt kieliszka powinien być różny w zależności od typu i rodzaju wina, w związku z tym:
do win francuskichsą stosowane duże kieliszki (do burgundzkiego nieco większe niż do bordoskich), na nóżce średniej długości;
do win reńskich- tradycyjne kieliszki stosunkowo płaskie, na wysokich, często ozdobnych nóżkach;
do mocnych win południowych, jak sherry, porto i madera - kieliszki niniejsze niż do win francuskich lub reńskich, o pojemności 75-85 ml oraz węższe - w kształcie tulipana, osadzone na krótkiej nóżce,
do szampana lub wina musującegodo niedawna była stosowana tradycyjna płaska czarka na stosunkowo wysokiej nóżce, lecz w ostatnich latach ten kształt kieliszka jest rzadziej stosowany, ponieważ zawarty w winie dwutlenek węgla zbyt szybko się ulatniał; modniejsze są obecnie tzw. kielichy szampańskie, wąskie, lekko rozszerzające się ku górze, na bardzo niskich nóżkach lub duże kieliszki białe, jak do win bordoskich białych. Wysokie i smukłe kieliszki najlepiej harmonizują z unoszącymi się w płynie perlistymi pęcherzykami gazu.

Konsumpcja win owocowych, jako wyrobów stosunkowo tanich jest rzadko spotykana na przyjęciach proszonych, a raczej przy mniej uroczystych okazjach w domowym gronie. Zasady spożycia win owocowychsą podobne do wyżej podanych, a mianowicie: wina białe wytrawne i półwytrawne podaje się do stołu na początku obiadu do przekąsek; wina te (szczególnie jabłkowe) powinny być dobrze ochłodzone - do temp. 6-8°C; wina białe półsłodkie (również półwytrawne) pasują do dań rybnych, temperatura spożycia, jak wyżej;

wina czerwone wytrawne lub półsłodkie najlepiej podawać do pieczystego i dziczyzny: nie powinny być chłodzone, lecz spożywane w temperaturze pokojowej (16-18°C); wina słodkie i deserowe podaje się po posiłku, a więc do ciast i deserów; temperatura spożycia pokojowa;

wina mocne typu madera lub portwein oraz ziołowe- wermuty podaje się przed posiłkiem jako aperitify lub w czasie podwieczorku z biszkoptem, migdałami, orzechami itp.; temperatura spożycia pokojowa lub nieco niższa (ok. 12°C); wermut może być także używany do zakrapiania wódki czystej lub też wzmocniony wódką spożywany jako bardziej wytrawny i mocny aperitif;

wina musujące lub gazowane podaje się przy wszelkiego rodzaju uroczystościach domowych, jak imieniny, śluby; powinny być dobrze oziębione, najlepiej do temp. 6°C.
Przy spożywaniu win owocowych można zwracać mniejszą uwagę na kształt kieliszków.

 

Kultura konsumpcji wódek

 

Jak pisze Jan Cieślak, "podstawową zasadą warunkującą kulturalne picie wódek jest psychiczne nastawienie pijącego, który powinien siadać do stołu z zamiarem rozgrzania się, poprawienia nastroju, wypicia czegoś dobrego, ale nie po to, by się upić; wówczas bowiem o kulturze nie może być mowy." Wódki, jak wina, mają również swoje reguły spożycia:

T e m p e r a t u r a   p o d a w a n i a- Wódki czyste lub gatunkowe wytrawne pije się zawsze na zimno (najlepiej z lodówki), półwytrawne lub półslodkie - ochłodzone, słodkie i likiery - o temperaturze pokojowej.

W y b ó r   g a t u n k u   w ó d k i   d o   p o t r a w- Na początku obiadu lub kolacji, a więc do przekąsek, podaje się wódki wytrawne, gorzkie lub żołądkowe; do posiłku - wódki półwytrawne lub półsłodkie, do deseru i kawy - słodkie oraz likiery; do kawy czarnej chętnie pije się również koniak (winiak), do podwieczorku - najlepiej kieliszek likieru lub cocktailu.

S p o s ó b   p o d a n i a - wódkę, zwłaszcza dobrą, pije się dla przyjemności, a nie dla popadania w stan oszołomienia, dlatego spożywane dawki powinny być niewielkie.
Wódki wytrawnepodaje się, więc w kieliszkach, zawierających 35-40 ml.
Wódki słodkiew kieliszkach mniejszych, zawierających 20-25 ml.
Wódkę naturalną, jak wypalanki winne bez różnicy pochodzenia i nazwy, a więc francuski koniak lub polski winiak, jeżeli tylko jest wysokiej jakości, stary, odleżały, podaje się w specjalnych kieliszkach koniakowych, stosunkowo dużych (pojemność całkowita 80-100 ml) o kształcie zwężającym się ku górze. Kieliszek napełnia się dobrze ochłodzoną cieczą do jednej czwartej lub jednej trzeciej zawartości (25-30 ml) i ogrzewa lekko w dłoni, co powoduje większą wyczuwalność bogatego aromatu i zharmonizowanego bukietu tych często wybornych trunków.
Koniakisą często podawane w innych kieliszkach, przeważnie również mających charakterystyczny kształt tulipana, lecz bardziej smukłych i o linii bardziej wydłużonej.
Whisky(również starkę) pije się zwykle ze szklaneczki (120-150 ml) z grubym dnem, do której przed wlaniem ochłodzonego napoju wkłada się kostkę lodu. Ilość wlanej whisky powinna być niewielka: ok. 30 ml, czyli 1/5 szklaneczki.
Cocktaile, jako napoje alkoholowe o słabszej mocy, konsumuje się w większej ilości, przeważnie ze specjalnych kieliszków cocktailowych o pojemności 65-75 ml. Kieliszki cocktailowe w przeciwieństwie do koniakowych mają kształt rozszerzający się ku górze, co pozwala na dodanie plasterka cytryny, pomarańczy lub innego owocu.

Do spożycia zarówno koniaków, jak i innych wysokogatunkowych wódek, produkowanych przez przemysł spirytusowy, jak np. winiaki, śliwowice czy starka, można stosować również zwykłe kieliszki do wina napełnione dobrze ochłodzonym trunkiem do ok. 1/3 objętości.


W oparciu o opracowanieJana Cieślaka"Od abboccato do żubrówki"

 

 

kultura konsumpcji napojów alkoholowych>>>

...................................................

o właściwym podawaniu pieczywa na stole>>>

...................................................

Jak jemy i podajemy ryby>>>

...................................................

Obieranie i krojenie owoców>>>

...................................................

O zachowaniu się przy stole>>>

...................................................

R.S.V.P.>>>

...................................................

Kawior przed nami>>>

...................................................

O czym informuje ułożenie

sztućców?>>>

...................................................

sposób na ostrygi>>>

...................................................

W jakiej kolejności podajemy potrawy?>>>

...................................................

Podchodzenie do stolika>>>

...................................................

Koktajle z owoców morza>>>

...................................................

Sery - jak kroić i jak podawać>>>

...................................................

Nakrywanie do stołu cz. 2>>>

...................................................

Kwiaty i świece>>>

...................................................

Sztućce>>>

...................................................

Jedzenie pałeczkami>>>

...................................................

Jak jesć karczochy?>>>

...................................................

Nakrywanie do stołu cz.1>>>

...................................................

k i e l i s z k i >>>

...................................................

 

 
 

[savoir-vivre] [ciekawostki][przepisy] [wpisz się do serwisu] [ciekawe strony][przewodnik][4hotele.pl][euroserwer]

grill gazowy